World Cup 2026 đánh dấu cột mốc lịch sử khi số đội tham dự tăng từ 32 lên 48. Với châu Á, đây là cơ hội chưa từng có để nhiều nền bóng đá xuất hiện trên sân khấu lớn nhất thế giới. Trước khi giải đấu khởi tranh, không ít ý kiến cho rằng sự mở rộng này có thể tạo ra một trật tự mới, nơi khoảng cách giữa các đội tuyển trong khu vực được thu hẹp đáng kể.

Nhưng sau những lượt trận đầu tiên, thực tế lại cho thấy điều ngược lại.

Nhật Bản hòa Hà Lan 2-2. Hàn Quốc đánh bại CH Czech 2-1. Saudi Arabia cầm chân Uruguay 1-1. Australia giành chiến thắng 2-0 trước Thổ Nhĩ Kỳ. Iran hòa New Zealand 2-2 và Qatar chia điểm với Thụy Sĩ. Trong khi đó, Iraq nhận thất bại nặng nề 1-4 trước Na Uy, còn Jordan thua Áo 1-3.

Nếu nhìn tổng thể, những đội tuyển được xem là "quyền lực truyền thống" của bóng đá châu Á vẫn là những cái tên tạo ra dấu ấn mạnh mẽ nhất.

World Cup 2026 chưa làm thay đổi trật tự khu vực. Ngược lại, giải đấu đang tiếp tục khẳng định vị thế của những đội tuyển đã nhiều năm hiện diện ở sân chơi đỉnh cao.

Châu Âu hóa lực lượng là chìa khóa thành công

Điểm chung dễ nhận thấy nhất giữa Nhật Bản, Hàn Quốc hay Australia là họ sở hữu lực lượng có mức độ hội nhập rất cao với bóng đá châu Âu. Đây không còn là những đội tuyển chỉ dựa vào tinh thần chiến đấu hay sự tiến bộ của giải quốc nội.

Trong khoảng 10 năm qua, Nhật Bản xây dựng thành công mô hình đưa cầu thủ ra nước ngoài thi đấu từ rất sớm. Phần lớn trụ cột của họ hiện chơi bóng ở Bundesliga, Premier League, La Liga, Ligue 1 hay Eredivisie. Nhiều cầu thủ Nhật Bản không còn là những bản hợp đồng mang tính thương mại mà đã trở thành nhân tố quan trọng trong đội hình các CLB châu Âu.

Điều đó tạo ra khác biệt rất lớn khi bước vào World Cup. Trước Hà Lan, Nhật Bản hai lần bị dẫn bàn. Tuy nhiên, đội bóng của HLV Hajime Moriyasu không hề mất kiểm soát. Họ duy trì cấu trúc chiến thuật, tiếp tục gây áp lực và tìm được hai bàn gỡ.

Điều đáng chú ý không nằm ở tỷ số 2-2 mà nằm ở cách Nhật Bản phản ứng trước nghịch cảnh. Đó là bản lĩnh của một tập thể đã quen với môi trường bóng đá đỉnh cao.

Chiến thắng trước CH Czech giúp Hàn Quốc khẳng định vị thế của một trong những lá cờ đầu của bóng đá châu Á.

Hàn Quốc cũng cho thấy câu chuyện tương tự. Trong nhiều năm, đội tuyển này luôn sở hữu lực lượng có tỷ lệ cầu thủ thi đấu ở châu Âu thuộc nhóm cao nhất châu Á. Từ thế hệ của Son Heung-min đến lớp cầu thủ hiện tại, Hàn Quốc không còn cảm thấy lép vế khi đối đầu các đội tuyển châu Âu. Chiến thắng trước CH Czech phản ánh rõ điều đó.

Nếu cách đây 15 hay 20 năm, một trận thắng trước đại diện châu Âu có thể được xem là bất ngờ, thì hiện tại kết quả ấy đã trở thành điều hoàn toàn nằm trong khả năng của Hàn Quốc.

Sự khác biệt nằm ở trải nghiệm thi đấu. Những cầu thủ thường xuyên đối mặt với các đối thủ hàng đầu tại Bundesliga hay Premier League không còn bị choáng ngợp bởi cường độ của World Cup. Họ hiểu nhịp độ trận đấu, hiểu cách xử lý áp lực và biết phải làm gì trong những thời điểm quyết định.

Australia cũng là ví dụ điển hình. Dù không sở hữu nhiều ngôi sao đình đám, đội bóng xứ chuột túi luôn duy trì khả năng cạnh tranh nhờ tính tổ chức và nền tảng thể chất. Chiến thắng 2-0 trước Thổ Nhĩ Kỳ cho thấy Australia vẫn là một trong những đại diện ổn định nhất của bóng đá châu Á tại World Cup.

Kinh nghiệm World Cup vẫn là khoảng cách lớn

Việc World Cup mở rộng lên 48 đội giúp nhiều nền bóng đá có cơ hội xuất hiện ở sân chơi lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, khoảng cách giữa việc giành vé dự World Cup và thi đấu thành công tại World Cup vẫn rất lớn.

Iraq là minh chứng rõ nhất. Đội tuyển Tây Á nhận được nhiều kỳ vọng sau chiến dịch vòng loại ấn tượng. Tuy nhiên, khi đối đầu Na Uy, Iraq nhanh chóng bộc lộ hạn chế về kinh nghiệm và khả năng kiểm soát trận đấu trước đối thủ có đẳng cấp cao hơn.

Thất bại 1-4 không chỉ phản ánh sự chênh lệch chuyên môn mà còn cho thấy World Cup là môi trường hoàn toàn khác với vòng loại khu vực. Jordan cũng gặp tình cảnh tương tự trước Áo.

Các đại diện giàu kinh nghiệm như Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia và Saudi Arabia đều có khởi đầu tích cực tại World Cup 2026.

Ngược lại, những đội tuyển từng nhiều lần dự World Cup lại thể hiện sự già dặn đáng kể. Saudi Arabia tiếp tục cho thấy họ không còn là đội bóng chỉ tập trung phòng ngự để hạn chế bàn thua. Trận hòa 1-1 trước Uruguay là kết quả xứng đáng cho một tập thể đã tích lũy nhiều kinh nghiệm từ các kỳ World Cup gần đây.

Qatar và Iran cũng mang về những điểm số quan trọng trước Thụy Sĩ và New Zealand. Dù chưa thể tạo ra chiến thắng, họ vẫn cho thấy khả năng cạnh tranh trước các đối thủ có trình độ tương đương hoặc nhỉnh hơn.

Điều đáng chú ý là các đội tuyển giàu kinh nghiệm hiếm khi để trận đấu vượt khỏi tầm kiểm soát. Họ có thể gặp khó khăn, nhưng luôn biết cách duy trì thế trận và tìm kiếm kết quả tích cực. Đó là khác biệt lớn nhất giữa nhóm đầu và phần còn lại của bóng đá châu Á.

Nhìn từ World Cup 2026, có thể thấy bóng đá châu Á đang phát triển theo chiều rộng. Nhiều quốc gia hơn xuất hiện ở sân chơi lớn nhất hành tinh. Tuy nhiên, ở chiều sâu, cán cân quyền lực vẫn chưa thay đổi.

Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia và Saudi Arabia vẫn là những lá cờ đầu của khu vực. Họ sở hữu lực lượng được châu Âu hóa mạnh mẽ, có nhiều cầu thủ thi đấu ở các giải vô địch hàng đầu và quan trọng nhất là tích lũy được kinh nghiệm World Cup qua nhiều thế hệ.

Sự mở rộng của World Cup giúp châu Á có thêm cơ hội. Nhưng để tạo ra một cuộc đổi ngôi thực sự, các đội tuyển mới nổi cần nhiều hơn những tấm vé tham dự. Họ cần một hệ thống đào tạo đủ mạnh, một chiến lược xuất khẩu cầu thủ hiệu quả và thời gian để tích lũy trải nghiệm ở cấp độ cao nhất.

Sau những lượt trận đầu tiên tại World Cup 2026, thông điệp được gửi đi rất rõ ràng: bóng đá châu Á đang tiến bộ, nhưng quyền lực vẫn thuộc về những đội tuyển đã quen với sân khấu lớn nhất thế giới.